Wat is Dalton

Het ontstaan van het Daltononderwijs

De Daltonwerkwijze is gebaseerd op ideeën van de Amerikaanse Helen Parkhurst. Helen begon als leerkracht in 1904. Zij kreeg te maken met veertig kinderen verdeeld over acht leerjaren. ‘Normaal’ lesgeven was onmogelijk.

Helen Parkhurst koos voor een aanpak van een minimum aan lesgeven en een maximum aan zelfstudie. Zij overlegde met de leerlingen over wat hun ‘eigen’ verantwoordelijkheid zou kunnen zijn, en welke de rol van de leraar. De kinderen beloofden dat zij aan hun taak zouden werken en die op tijd af zouden hebben.

Later werden deze ideeën toegepast in de State High School in Dalton om de efficiency van het onderwijs te verhogen. Naar deze plaats is het Daltononderwijs genoemd.

Daltonprincipes

Uitgaande van het kind dat graag speelt, in zijn spel zichzelf opdrachten stelt en bij zijn spel nu eens niet, dan weer wel het gezelschap van kameraadjes zoekt, komt Helen Parkhurst tot de volgende drie basisprincipes:

• vrijheid

• zelfstandigheid

• samenwerking

Deze drie uitgangspunten van het Daltononderwijs hebben als doel het leer- en leefklimaat op elkaar af te stemmen. Al vanaf de dag dat de vierjarige naar school komt, wordt hij/zij geconfronteerd met deze uitgangspunten en al snel blijkt dat ook jonge kinderen begrijpen wat van hen verwacht wordt.

Een school die volgens de daltonprincipes werkt, schept ruimte en geeft kinderen de gelegenheid om zelfstandig of samen te werken aan een afgesproken taak.

Het leven van het kind in de school moet zoveel mogelijk aansluiten bij het leven buiten de school. Het onderwijs moet  daarom dusdanig stimulerend werken, dat elk kind zich prettig voelt in de school en daar ook wil leren.

Vrijheid

Vrijheid is aan grenzen gebonden. Daarom spreken we van vrijheid in gebondenheid. Er wordt gehandeld vanuit het vertrouwen in de leerling en dat vertrouwen dient wederzijds te zijn. Vrijheid is essentieel voor de ontplooiing van een mens. Het kind moet leren die vrijheid te hanteren.

We spreken daarom meer over de  verantwoordelijkheid die kinderen hebben voor hun eigen werk.

Voor het kind is het leren omgaan met  vrijheid (verantwoordelijkheid) een proces dat langzaam verloopt. De school zal in een geleidelijk tempo het kind daarmee vertrouwd moeten maken. De spelende kleuter en de twaalfjarige ‘bijna basisschoolverlater’ zullen ieder op hun eigen manier in verschillende mate die vrijheid moeten ervaren.

De vrijheid wordt zowel beperkt door de opdracht, de afgesproken taak, maar ook door verantwoordelijkheid te dragen en verantwoording te geven.

Een leerling is vrij te kiezen welke leerstof hij wil doornemen en in welke volgorde, hij kiest zelf zijn hulpbronnen, werkt samen met anderen of individueel en deelt zelf zijn tijd in.

Zelfstandigheid

Het beginsel van de zelfstandigheid sluit aan bij het gegeven dat gezonde kinderen actief, ontdekkend bezig willen zijn. Hun leerplezier verdwijnt als sneeuw voor de zon, wanneer zij verplicht worden gedurende een groot gedeelte van de schooldag te luisteren en tijdens het overige deel de leerstof te herkauwen, die de meester of juf al uitgebreid heeft uitgelegd en voorgedaan.

Het is duidelijk dat de taak ruimte moet bieden voor dit ontdekkend bezig zijn.

Het samenstellen van taken houdt veel meer in dan het uitzoeken van enkele vraagstukken of thema’s: het vereist enerzijds inzicht in de opbouw van de leerstof, en anderzijds aandacht voor het verschil in (leer)moeilijkheden voor de leerlingen. Een goed samengesteld takenpakket leidt als het ware, op een natuurlijke wijze, tot interne differentiatie.

Dat wil zeggen: we kijken naar de verschillen die er tussen kinderen bestaan, zowel in aanleg als tempo.

Samenwerken

Het is wellicht juist dit basisprincipe waarin het duidelijkst de levensechtheid van het Daltononderwijs te herkennen valt. Het zou immers van een levensvreemdheid getuigen, wanneer de school bij haar vorming geen rekening zou houden met datgene wat in de maatschappij voor de ideale werkvorm wordt gehouden: het samenwerken, het werken binnen teamverband. De onderlinge verbondenheid dient voorop te staan en niet de klas of groep als een veelheid of optelsom van individuen.

Voor meer informatie zie www.dalton.nl